ఆంధ్రభారతి - సాంబనిఘంటువు - భాష

తిర్యగ్వర్గు
కం.	శ్రీగౌరీపతి నీపై బా గౌరీతి రచియింతుఁ - బటుకవితాధా రాగతిఁ దిర్యగ్వర్గును వేగమె నిగిడించి ప్రోవ-వే శ్రీసాంబా.	1
సీ.	నెఱసరి సింగంబు - తెఱమొగము మెకంబు మెకములదొర జడ-మెకము బొబ్బ మెకము వెడఁదనోటి-మెకము గుబ్బలిపట్టి గుఱ్ఱ మేనుంగుల - గొంగ యనఁగఁ జెలఁగు సింహముపేళ్లు - పులి చాఱలమెకంబు దెరువుఁగాపరి పసి-తిండిపోతు మువ్వన్నె మెక మనఁ - బొలుపొందు వ్యాఘ్రంబు వావురము పటాణి - వారువంబు
తే.	జిక్కి మావు గుఱ్ఱము తేజి - యెక్కిరింత తత్తడి రవాలు నడగఁడు - కత్తలాని తురికి బాబా యనఁగ నొప్పుఁ - దురగమునకుఁ గొ మ్మనఁగఁ దనమేరు శృం-గమ్ము సాంబ.	2
సీ.	సిబ్బెమేనిమొకంబు - గబ్బు చెంపమెకంబు గొప్పయజ్జమెక మె-క్కుడుమెకంబు గౌరు చెయ్యిగలమె-కము రెండు త్రాగు డే నుఁగు పలుగొమ్ములు - దిగినమెకము హత్తి బల్తలమెకం - బన దంతి పేళ్లగుఁ బుట్టకూటిమెకంబు - బొచ్చుమెకము వెనుచూపు మెక మెల్గు - వెలినోటిమెక మన భల్లూకనామముల్‌ - పరఁగు గొరిజ
తే.	గొరిసె యన ఖర మమరును - గో రనంగ నఖము తగు జోడనలు రవ-నడలు నడ్డ వేడెములు పర్వు లనఁ జుట్టు వేడెము లనఁ బంచధారలనామముల్‌ - పరఁగు సాంబ.	3
సీ.	పసి గిడ్డి మొద వాపు - పసరము తొడు కనఁ బశువుపే ళ్ళగు గిబ్బ - బసవఁ డాల పోతు నాఁబోతు మూ-పురముదా ల్పెద్దు ము క్కంటిమా వన వృషా-ఖ్యలు దనర్చుఁ గోడె గిత్త యనంగఁ - గొఱలు నుక్షాఖ్యలు క్రేపు పడ్డయు దూడ - లేఁగ పెయ్య యన వత్సనామంబు - లలరును నెనుపెంటి బఱ్ఱె నా మహిషికిఁ - బరఁగు దుంత
తే.	దున్న పో తన మహిషమౌ - దొడ్లు తొఱ్ఱు పట్టు లనఁగ గోస్థానముల్‌ - పరఁగు మంద కదుపు పదు వనఁ జెలఁగు గో-గణము పాగ లాయ మన నొప్పు వాజిశా-లకును సాంబ.	4
సీ.	సింగంబుదొంగ ద-చ్చియడుగులమెక మ నఁగ శరభాఖ్య లౌఁ - దగరు జంట మొగమువేలుపుతేజి - పొట్టేలు గొఱియపో తేడిక యన మేష - మెసఁగు నిఱ్ఱి నులికొమ్ముమెక మన - వెలయుఁ గృష్ణమృగంబు జింక లే డన మృగి - చెలఁగుఁ బిల్లి చీలి యనంగ మా-ర్జాల మౌఁ గుందేలు చెవులపో తనఁగ రం-జిలు శశంబు
తే.	నొంటె లొట్టిపిట్ట యనఁగ - నుష్ట్ర మమరుఁ గణితి కణఁ జనఁ దనరు గో-కర్ణ మృగము పిక్కు మెక మెండ్రిమేఁతరి - నక్క బుద్ధి మెక మనఁగ జంబుకాఖ్యలు - మెఱయు సాంబ.	5
సీ.	కొమ్మటెంకిమెకంబు - తిమ్మఁడు వెకిరింత కోఁతి నాఁ గపిపేళ్లు - కొఱలుచుండు జల్లితోఁక మెకంబు - సవరంపు మెక మనఁ జమిరికిం జనుఁ బంది - చప్పరింత కొమ్ముకాఁ డూటమె-కమ్ము వేపులమిత్తి ముస్తెలమేపరి - మోటుమెకము వాలుమెకంబు రో-బంటరి యొంటరి ముట్టెమెకము పీఁట-వెట్టుమెకము
తే.	ఏకలము గుర్గురిం తన-నెసఁగు దంష్ట్రి పొడమెకము దుప్పి యనఁ బొలు-పడరు రామ మృగము మనుఁబో తనఁగ ఋశ్య-మృగము దనరు బల్లి గౌ ళన ముసలికిఁ - బరఁగు సాంబ.	6
సీ.	తోఁడేలు గొఱియల-సూ డన వృక మొప్పు ముంగిస వెంట్రువ - ముంగి యనఁగ బభ్రువు తగుఁ గొక్కు - పందికొ క్కన మూషి కకుఁ బొల్చు గాడిద - గాలిగాఁడు చలువగుఱ్ఱము ఱేపు-జక్కి యన ఖరాఖ్య లగు మొఱుఁగుడు జాగి-లమ్ము గుక్క వేపి నా శునకంబు - వెలయును దొండ యూ సరవెల్లి యనఁ దగు - సరటమునకుఁ
తే.	జిట్టెలుక యన బాలమూ-షికకుఁ బొల్చు నుడుము తేళ్ల మేపరి యన - నొసరు నుండు నవని గౌధేరనామధే-యములు మహిత సకలసురచక్రవర్తి శ్రీ-సాంబమూర్తి.	7
సీ.	తంతువాయ మగుఁ బా-దట్టుపురుగు సన్న పిల్లి సాలీఁ డన - రాళ్లరాసి గాఁడు గరిమిడియె-ల్క యన నాఖువు దగు నెఱకలు చట్టుపల్‌ - గఱులు ఱెక్క లనఁ బక్షములు పొల్చు - లావు లీక లనంగఁ బర్ణంబు తగు గువ్వ - పక్కి పిట్ట పులుఁ గనఁ బక్షికి - వెలయు మదికొలంకు పులుఁగు తెల్లనిపిట్ట - నలువతేజి
తే.	పాలు నీరును వెలిసేయు-పక్కి యంచ యన మరాళంబు తగుఁ గెంపు-కనులపులుఁగు తలిరు మేఁతరి సాఁకుడు-పులుఁగు మావి కొమ్మయిలుపుల్గు కోవెల - కోయి లనఁగఁ బభృతమునామధేయముల్‌ - పరఁగు సాంబ.	8
సీ.	పచ్చఱెక్కలపుల్గు - పచ్చవిల్తునితేజి పలుకులపులుఁగు నాఁ - జిలుక చిల్క యనఁగ శుకాభిఖ్య - లగు బట్టికాఁడు గో ర్వంక గోరింక గో-రంక యనఁగ శారికాహ్వయము లె-సంగు నట్టువపిట్ట నెమ్మి జుట్టుబులుఁగు - నెమిలి నమిలి పురివిప్పియాడెడి-పులుఁగు కన్నులుగల పులుఁ గన బర్హికి - వెలయుచుండు
తే.	జంటపిట్ట బటువుగువ్వ - జక్కవ యనఁ గోకనామంబు లగు మంచు-గ్రోలుపుల్గు నిప్పులను మ్రింగుపులుఁగు వె-న్నెలపులుఁ గన నమరును జకోరనామధే-యములు సాంబ.	9
సీ.	విరితేనెత్రావుడు - మరునల్లె బమిపుర్వు తుమ్మెద తేఁటి ము-ద్దుగలకాళ్ల పురు గన భ్రమరంబు - పొలుచు లకోరీలు బకదారు లొడ్డీలు - పల్లటీలు పావురములు నేల-పల్లటీల్‌ కూకీలు పావురా లంతర-పల్లటీలు సురటీ లనంగ బొ-ల్చును గలరవములు కొక్కెర కొంచయుఁ - గొక్కరాయి
తే.	యనఁగఁ గ్రౌంచాఖ్య లగుఁ గొంగ - యన బకంబు జాలె జలకట్టె యణుజు వే-సడము లగుడు జావడము వారణము బైరి - సాళువంబు కనిసెరము చెంచడము డేగ - యనఁగఁ దనరు శ్యేనమునకు మునీశ్వరా-ధీన సాంబ.	10
సీ.	కరువలిమేఁతరి - కంటివిన్కరి పాము పుట్టకాఁపరి త్రాఁచు - చుట్టుపురుఁగు విసముతాలుపు చిల్వ - బుసపుర్వు నా భోగి వెలయుఁ జిలువఱేఁడు - వెన్నుపాన్పు తడవులనిడుపఁడు - తరిగట్టుత్రాఁ డన నహిపతి కగు నజ్జ-యలుఁగుపులుఁగు కోడి పుం జన నొప్పుఁ - గుక్కుటనామముల్‌ గుడ్లగూబ పగటి-గ్రుడ్డి గూబ
తే.	యనఁగ ఘూకాభిధానంబు - లగు లకుముకి మీనవల్లంకి పొదలిక - మాలగొంగ యనఁగఁ జను వర్తితకుఁ బేరు - లమరు దివ్వె యార్పు మిడుతన శలభాఖ్య - లమరు సాంబ.	11
సీ.	కాటుకపిట్ట కూఁకటి-గువ్వ యేట్రింత పులుఁగులగదుమరి -పోలిగాఁడు నాఁగ భరద్వాజ-నామముల్‌ తగు గబ్బి లము గబ్బిడా గబ్బి-లాయి చీకు రా యనంగనుఁ దైల-పాయి కాఖ్యలు చెల్గు మ్రానుదొలుచుపిట్ట - మ్రానుపోటు వనఁగ దార్వాఘాట-మున కగు బెగ్గుర మన సారసమ్మున - కలరు నీరు
తే.	కట్టె నీరుపా మన నల-గర్ద మలరుఁ బుడమి చెవి పాములబిడారు - పుట్ట యనఁగ మించు వల్మీక నామముల్‌ - మెట్టుతాప మెట్టిక యన సోపానాఖ్య - మెఱయు సాంబ.	12
సీ.	గుమికాఁడు కాకి నాఁ - గొఱలుఁ గాకముపేళ్లు గ్రద్ద యనఁగ గృ-ధ్రంబు వెలయు జరగు గుబ్బిలికాఁడు - సకినాలు వెలయించు పక్కి పగటిచీకు - పైఁడికంటి యనఁ గనకాక్షికిఁ - దనరు జవాది జ వ్వాజి యనఁగ సాంక-వము దనర్చు కస్తూరి వీణెయుఁ - గస్తురి యనఁ బొల్చు మృగనాభి చట్టపు-మెకము పునుఁగు
తే.	బిల్లి యొత్తెడుపిల్లి నాఁ - బేళ్లు వెలయు గంధిలమునకుఁ జాతకా-ఖ్యలు దనర్చు వానకోయిల మబ్బునీ-రానుపిట్ట యనఁగఁ గైలాసశైలవి-హార సాంబ.	13
సీ.	పొడకోడి కానపుం - జడవిపుం జన వన కుక్కుటం బగు బొల్లి-కోడి నీరు కోడి యనఁగ జల-కుక్కుటంబు దలిర్చు పిట్ట పిచ్చిక యూరఁ - బిచ్చిక యనఁ దగుఁ జటకమున కౌ - దాఁటరి చలికాపు కప్ప యనఁగ భేక - మొప్పు జలగ నల్లత్రాగు డన రా-జిల్లు జలూకము మొగటిపురువు గోడ-పురువు నల్లి
తే.	నాఁగ మత్కుణ మగు నీవ - యీఁగ యనఁగ మక్షికకు నొప్పు ములుపుర్వు - మంటితిండి తే లనఁగ వృశ్చికంబు వ-ర్తిల్లు ఱొచ్చు పురుగు దో మన మశకంబు - పరఁగు సాంబ.	14
క.	ప్రీతిని భవదంకిత మౌ నీ తిర్యగ్వర్గు జగము - లెన్నఁగ లోకా తీతంబై పూతంబై ఖ్యాతంబై ధరను వెలయుఁ - గావుత సాంబా.	15